مقسم آب (موتور دایورتر) ظرفشویی بوش چیست؟

مقسم آب یا دایورتر (Water Diverter / Alternating Spray Valve) قطعه‌ای الکترومکانیکی در کف ماشین ظرفشویی بوش است. این قطعه وظیفه هدایت و تقسیم جریان آب پرفشار بین بازوهای آبپاش بالا، پایین و سقف را بر عهده دارد.

در ماشین‌های ظرفشویی نسل جدید بوش، شست‌وشو به صورت هم‌زمان در تمام طبقات انجام نمی‌شود. مقسم آب با تغییر متناوب مسیر جریان، فشار آب را به نوبت به سبد بالا و سبد پایین منتقل می‌کند. این سیستم فشار پاشش را افزایش داده و در مصرف آب و برق به شدت صرفه‌جویی می‌کند.

ساختار و نحوه کارکرد مقسم آب

مجموعه مقسم آب بوش از اجزای زیر تشکیل شده است:

• موتور سنکرون کوچک (موتور دایورتر): نیروی محرکه لازم برای چرخش چرخ‌دنده‌ها را تولید می‌کند.
• چرخ‌دنده‌های کاهنده سرعت: سرعت بالای موتور را به گشتاور مناسب برای چرخش دیسک تبدیل می‌کنند.
• دیسک سوراخ‌دار تقسیم‌کننده: با چرخش خود، مسیرهای خروجی آب به سمت آبپاش بالا یا پایین را باز و بسته می‌کند.
• میکروسوئیچ یا سنسور موقعیت: موقعیت دقیق دیسک را ثبت کرده و به برد الکترونیکی اطلاع می‌دهد.
• واشر و کاسه‌نمد آب‌بندی: از نفوذ آب پرفشار داخل حوضچه به سیم‌پیچ موتور و میکروسوئیچ جلوگیری می‌کند.

دلایل اصلی خرابی مقسم آب ظرفشویی بوش

خرابی مقسم آب معمولاً ناشی از عوامل مکانیکی یا نفوذ رطوبت است:

• نشت آب و فرسودگی کاسه‌نمد: نفوذ قطرات آب از حوضچه به داخل محفظه موتور دایورتر، باعث زنگ‌زدگی چرخ‌دنده‌ها و سوختن موتور می‌شود.
• ساییدگی و شکستگی چرخ‌دنده‌ها: چرخ‌دنده‌های پلاستیکی بر اثر کارکرد طولانی یا فشار رسوبات دچار شکستگی یا هرزشدگی می‌شوند.
• رسوب‌گرفتگی دیسک تقسیم آب: املاح آب و جرم‌های چربی بین دیسک و بدنه رسوب کرده و مانع چرخش آزادانه آن می‌شوند.
• خرابی میکروسوئیچ موقعیت‌یاب: اگر پلاتین‌های میکروسوئیچ اکسید شوند، برد نمی‌تواند موقعیت بازوهای آبپاش را تشخیص دهد.
• سوختن سیم‌پیچ موتور: نوسانات برق یا قفل شدن مکانیکی دیسک باعث داغ شدن بیش از حد و سوختن بوبین موتور می‌شود.

نشانه‌های خرابی مقسم آب در ظرفشویی بوش

در صورت خرابی این قطعه، علائم زیر در عملکرد دستگاه ظاهر می‌شوند:

• کثیف ماندن ظروف یک طبقه: ظروف طبقه بالا کاملاً تمیز می‌شوند اما ظروف طبقه پایین کثیف می‌مانند (یا برعکس).
• صدای تق‌تق یا خرخر ممتد از زیر دستگاه: این صدا ناشی از درگیر نشدن چرخ‌دنده‌ها یا تلاش موتور برای چرخاندن دیسک قفل‌شده است.
• توقف دستگاه در اوایل برنامه شست‌وشو: برد فرمان چرخش را صادر می‌کند، اما بازخوردی از میکروسوئیچ دریافت نمی‌کند و شست‌وشو متوقف می‌شود.
• افت فشار پاشش آب: بازوهای آبپاش قدرت چرخش کافی ندارند زیرا آب هم‌زمان وارد هر دو مسیر شده و فشار افت می‌کند.
• بروز کدهای خطا: نمایش ارورهایی مانند E26 یا خطاهای مرتبط با سیستم توزیع آب و نشت آب کف دستگاه (E15 به دلیل نشت از کاسه‌نمد مقسم).

جدول مقایسه مقسم آب سالم و معیوب

روش‌های تست و عیب‌یابی مقسم آب

برای بررسی سلامت مقسم آب، مراحل فنی زیر را انجام دهید:

1. بررسی مکانیکی دیسک: دیسک چرخان را بررسی کنید تا مطمئن شوید پرز، هسته میوه یا رسوبات مانع حرکت آن نشده‌اند.
2. تست سلامت اهمی بوبین موتور: سیم‌های موتور دایورتر را جدا کرده و با مولتی‌متر مقاومت سیم‌پیچ را اندازه بگیرید (معمولاً مقاومتی بین ۲ تا ۱۰ کیلو اهم بسته به مدل موتور). مقاومت صفر یا بی‌نهایت نشانه سوختن بوبین است.
3. تست پیوستگی میکروسوئیچ: مولتی‌متر را روی حالت بوق (تست اتصال کوتاه) بگذارید و اهرم میکروسوئیچ را فشار دهید؛ سوئیچ باید قطع و وصل دقیق داشته باشد.
4. بررسی چرخ‌دنده‌ها: محفظه پلاستیکی گیربکس را باز کنید و سلامت دندانه‌های چرخ‌دنده‌ها را بررسی نمایید.

جدول مراحل عیب‌یابی و تعویض موتور مقسم آب

راه‌های پیشگیری از خرابی مقسم آب

• استفاده از جرم‌گیر اصل بوش: استفاده منظم از جرم‌گیر رسوبات دیسک و مسیرهای آب را از بین می‌برد.
• پاک کردن بقایای غذا: اجسام ریز مانند هسته زیتون، استخوان یا برچسب ظروف نباید از توری فیلتر رد شوند.
• بررسی به موقع نشتی‌ها: به محض مشاهده آثار رطوبت در زیر دستگاه، کاسه‌نمد مقسم را تعویض کنید تا آب وارد موتور نشود.